Γράφει η Καβαλιώτη Δανάη, Κοινωνιολόγος, Εγκληματολόγος (MSc), Επικεφαλής Ερευνών και Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων CSI Institute.
Όταν το κυβερνοέγκλημα απειλεί κάτι περισσότερο από δεδομένα.
Για πολλά χρόνια οι κυβερνοεπιθέσεις αντιμετωπίζονταν ως ένα αμιγώς τεχνολογικό ζήτημα. Οι περισσότεροι πολίτες θεωρούσαν ότι αφορούν υπολογιστές, κωδικούς πρόσβασης και εξειδικευμένα πληροφοριακά συστήματα. Ωστόσο, η πραγματικότητα αποδεικνύει πως οι κυβερνοεπιθέσεις δεν πλήττουν μόνο δίκτυα και βάσεις δεδομένων. Πλήττουν ανθρώπους. Και όταν είναι ένα νοσοκομείο ο στόχος, το διακύβευμα παύει να είναι τεχνικό. Γίνεται ζήτημα δημόσιας υγείας και κοινωνικής ασφάλειας.
Σε μια εποχή όπου η υγειονομική περίθαλψη εξαρτάται όλο και περισσότερο από ψηφιακές υποδομές, οι κυβερνοεγκληματίες έχουν ανακαλύψει έναν ιδιαίτερα ευάλωτο στόχο. Ηλεκτρονικοί φάκελοι ασθενών, εργαστηριακές εξετάσεις, χειρουργικά προγράμματα και δίκτυα επικοινωνίας συνθέτουν ένα πολύπλοκο ψηφιακό οικοσύστημα. Όταν αυτό παραλύει, οι συνέπειες δεν μετρώνται μόνο σε χαμένα δεδομένα, αλλά σε καθυστερημένες διαγνώσεις, αναβληθείσες επεμβάσεις και αυξημένο κίνδυνο για τους ασθενείς.
Από εγκληματολογική σκοπιά, οι επιθέσεις σε νοσοκομεία παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Οι δράστες γνωρίζουν ότι ένας οργανισμός υγείας δεν μπορεί να παραμείνει εκτός λειτουργίας για μεγάλο χρονικό διάστημα. Γνωρίζουν επίσης ότι πίσω από κάθε “κλειδωμένο” σύστημα βρίσκονται άνθρωποι που περιμένουν θεραπεία, φάρμακα ή επείγουσα φροντίδα. Το ransomware, επομένως, δεν εκμεταλλεύεται μόνο τεχνολογικές αδυναμίες αλλά την ίδια την ανθρώπινη ευαλωτότητα.
Αυτό είναι που καθιστά τις συγκεκριμένες επιθέσεις τόσο ανησυχητικές. Δεν πρόκειται απλώς για εγκλήματα κατά της πληροφορίας, αλλά για επιθέσεις που αγγίζουν τον πυρήνα του κοινωνικού δικαιώματος στην υγεία.
Από κοινωνιολογική σκοπιά, η υγειονομική περίθαλψη αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους θεσμούς εμπιστοσύνης. Οι πολίτες αναμένουν ότι το σύστημα υγείας θα είναι σε θέση να τους προστατεύσει στις πιο ευάλωτες στιγμές της ζωής τους. Όταν αυτή η εμπιστοσύνη κλονίζεται από μια κυβερνοεπίθεση, οι επιπτώσεις ξεπερνούν κατά πολύ το τεχνικό συμβάν.
Ο ασθενής που πληροφορείται ότι τα προσωπικά του δεδομένα έχουν διαρρεύσει, αισθάνεται εκτεθειμένος. Ο πολίτης που ακούει ότι ένα νοσοκομείο αδυνατεί να λειτουργήσει εξαιτίας χάκερ αμφισβητεί την αποτελεσματικότητα των θεσμών. Έτσι, διαμορφώνεται μια νέα μορφή κοινωνικής ανασφάλειας, λιγότερο ορατή αλλά ιδιαίτερα ουσιαστική.
Η Ελλάδα δεν βρίσκεται εκτός αυτής της πραγματικότητας. Καθώς οι δημόσιες υπηρεσίες και οι δομές υγείας ψηφιοποιούνται με ταχείς ρυθμούς, η κυβερνοασφάλεια παύει να αποτελεί αποκλειστικά τεχνική υπόθεση και μετατρέπεται σε βασική προϋπόθεση κοινωνικής προστασίας.
Ίσως τελικά αυτό να είναι το μεγαλύτερο παράδοξο της εποχής μας. Όσο περισσότερο εξελίσσεται η τεχνολογία που βελτιώνει την καθημερινότητά μας, τόσο αυξάνονται και οι δυνατότητες όσων επιδιώκουν να τη χρησιμοποιήσουν εις βάρος της κοινωνίας.
Οι κυβερνοεπιθέσεις στα νοσοκομεία δεν αποτελούν απλώς παραβάσεις συστημάτων. Αποτελούν επιθέσεις απέναντι στην κοινωνική εμπιστοσύνη, στη δημόσια υγεία και στην αίσθηση ασφάλειας που κάθε πολίτης δικαιούται να απολαμβάνει.
Και ίσως αυτό να είναι σημαντικότερο μήνυμα:
Στην ψηφιακή κοινωνία, η προστασία των δεδομένων δεν αφορά μόνο την τεχνολογία αλλά και την προστασία της ίδιας της ανθρώπινης ζωής.
Πηγές
https://www.ibm.com/reports/data-breach?utm