Η κτηνοβασία, αποτελεί μια εξαιρετικά ανησυχητική και σοκαριστική εκδήλωση αποκλίνουσας ή/και εγκληματικής συμπεριφοράς, που προκαλεί σοβαρές κοινωνικές, ηθικές και νομικές συνέπειες. Η σύγχρονη ψηφιακή εποχή, με τη ραγδαία ανάπτυξη του διαδικτύου, έχει αναδιαμορφώσει σημαντικά το φαινόμενο. Στο παρόν άρθρο, αναλύεται η μεταβολή του φαινομένου της κτηνοβασίας μέσα από την σύνδεση του με τον ψηφιακό κόσμο, εστιάζοντας στον τρόπο που η ανωνυμία και η τεχνολογική πρόοδος επιδεινώνουν την κατάσταση. Μέσα από μια -αυστηρά- επιστημονική προσέγγιση, το άρθρο αποσκοπεί στην αποτύπωση της κρισιμότητας της κατάστασης και στην αναγκαιότητα να αναδειχθεί η αναδιαμόρφωση τέτοιων φαινομένων μέσα από τη συμβολή του διαδικτύου.
Ο ψηφιακός κόσμος, με τη συνδρομή της ανωνυμίας και της τεχνολογικής ανεπάρκειας των μηχανισμών εποπτείας, παρέχει τον χώρο, για την ενίσχυση τέτοιων συμπεριφορών. Στο Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο των Ψυχικών Διαταραχών (5η Έκδοση, 2013), ως παραφιλία, ορίζεται οποιοδήποτε έντονο κι «…επίμονο σεξουαλικό ενδιαφέρον, διαφορετικό από την γενετήσια διέγερση ή περίπτυξη…», με φαινοτυπικά φυσιολογικούς, σωματικά ώριμους, συναινετικούς ανθρώπινους συντρόφους (Γιωτάκος, 2014). Ο όρος «Ζωοφιλική Διαταραχή», είναι επιστημονικός όρος και αναφέρεται στην διαγνωστική κατηγορία/ψυχιατρική διάγνωση της διαταραχής της ζωοφιλίας, η ύπαρξη της οποίας προκαλεί στο ίδιο το άτομο δυσφορία (Εγώ-δυστονικό σύμπτωμα) και δυσλειτουργία σε πολλά επίπεδα της ζωής του.
Η Ζωοφιλία, ως παραφιλία, εντάσσεται στην κατηγορία των Άλλων Προσδιοριζόμενων Παραφιλικών Διαταραχών και συναντάται σε επιστημονικά άρθρα ως Ζωοφιλική Διαταραχή. Ωστόσο, δεν αντιμετωπίζεται ως μια ξεχωριστή διαγνωστική κατηγορία. Ορίζεται ως η επαναλαμβανόμενη και έντονη σεξουαλική διέγερση (εμμονικό ενδιαφέρον) προς ένα ζώο, κριτήρια που είναι παρόντα για τουλάχιστον έξι (6) μήνες και μπορεί να εμπεριέχει έναν επιβλαβή κίνδυνο λόγω πιθανού τραυματισμού ιστών του ζώου (Stern & Smith-Blackmore, 2016), καθώς κι έλλειψη συγκατάθεσης (Beirne, 1997). Αξίζει να σημειωθεί ότι δεν πληρούν όλα τα άτομα που διαπράττουν κτηνοβασία, τα κλινικά κριτήρια για τη διάγνωση της ζωοφιλικής διαταραχής.
Με την άνοδο του διαδικτύου, η δυνατότητα για απόκρυψη της ταυτότητας των χρηστών, έχει αναμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο εκδηλώνονται παράνομες και ηθικά κατακριτέες συμπεριφορές. Πλατφόρμες όπως το dark web και τα κρυπτογραφημένα φόρουμ, επιτρέπουν στους χρήστες να μοιράζονται υλικό που σχετίζεται με την κτηνοβασία, διαφεύγοντας από τις ρυθμιστικές αρχές. Ο Binns et al. (2020), τονίζουν ότι η ανωνυμία λειτουργεί ως “ασπίδα” για τους δράστες, επιτρέποντας την εξάπλωση της κτηνοβασίας μέσω κρυφών αγορών και δυσπρόσιτων διαδικτυακών κοινοτήτων.
Το διαδίκτυο δεν περιορίζεται μόνο στην παροχή ανωνυμίας στους χρήστες, αλλά και στη δημιουργία ενός εικονικού περιβάλλοντος, που η καταναγκαστική, ανήθικη συμπεριφορά μπορεί να διαπράττεται με σχετική ασφάλεια. Η έλλειψη επαρκών ρυθμιστικών μηχανισμών και η εύκολη πρόσβαση σε παράνομο υλικό, ενισχύουν τη διάδοση αυτής της αποτρόπαιας δραστηριότητας. Το διαδίκτυο δεν είναι απλώς ένα μέσο επικοινωνίας ή ενημέρωσης, αλλά μια επικίνδυνη πλατφόρμα που επιτρέπει την αποδοχή και την ‘‘κανονικοποίηση’’ της κτηνοβασίας.
Ανάλυση της Σχέσης Ανωνυμίας και Κτηνοβασίας
Η ανωνυμία που προσφέρει το διαδίκτυο δημιουργεί ένα περιβάλλον, που οι χρήστες μπορούν να εκδηλώσουν συμπεριφορές που δεν θα τολμούσαν σε φυσικό χώρο. Σύμφωνα με τον Zuboff (2019), η ανωνυμία και η έλλειψη προσωπικής ευθύνης, ενθαρρύνουν την έκφραση παράνομων και ανήθικων δραστηριοτήτων. Στην περίπτωση της κτηνοβασίας, η ανωνυμία, επιτρέπει στους δράστες να διαπράττουν και να μοιράζονται υλικό που περιλαμβάνει κακοποίηση ζώων χωρίς άμεσο φόβο ποινικών ή κοινωνικών συνεπειών.
Η έρευνα του Binns et al. (2020), επισημαίνει ότι η ανωνυμία στο διαδίκτυο μπορεί να δημιουργήσει ένα “μαξιλάρι προστασίας” για τους χρήστες που ασχολούνται με την κτηνοβασία. Οι διαδικτυακές πλατφόρμες επιτρέπουν την ανωνυμία μέσω ψευδώνυμων προφίλ, VPNs και άλλων τεχνικών, καθιστώντας δύσκολη την ανίχνευση και την εξάρθρωση των παράνομων δραστηριοτήτων.
Ερευνητές όπως ο Henry (2021), έχουν δείξει ότι οι διαδικτυακές κοινότητες που επικεντρώνονται στην κτηνοβασία, χρησιμοποιούν ανωνυμία για να διασφαλίσουν την ασφάλεια των μελών τους, αποφεύγοντας να είναι ανιχνεύσιμοι από τις αρχές. Αυτές οι κοινότητες συχνά λειτουργούν σε κρυφές ή κωδικοποιημένες μορφές, καθιστώντας την παρακολούθηση και την παρέμβαση ακόμα πιο δύσκολη.
Στρατηγικές Αντιμετώπισης και Πολιτικές Παρέμβασης
Η καταπολέμηση της κτηνοβασίας στο διαδίκτυο, απαιτεί πολυεπίπεδη προσέγγιση, με συνεργασία μεταξύ των αρχών επιβολής του νόμου, των τεχνολογικών εταιρειών και των μη κυβερνητικών οργανώσεων. Η δημιουργία και ανάπτυξη προηγμένων εργαλείων για την ανίχνευση και την παρακολούθηση παράνομων δραστηριοτήτων, είναι απαραίτητη για τον περιορισμό αυτής της μορφής εγκλήματος. Ακόμη, είναι κρίσιμη η αναμόρφωση του νομικού πλαισίου που θα αυστηροποιεί τις ποινές για εγκλήματα που αφορούν τη σεξουαλική κακοποίηση ζώων και θα επιτρέπει τη διεθνή συνεργασία για την εξάρθρωση τέτοιων εγκληματικών κυκλωμάτων.
Ο Smith et al. (2019), αναφέρουν την ανάγκη δημιουργίας παγκόσμιων βάσεων δεδομένων που θα επιτρέπουν την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των χωρών, ώστε να επιταχυνθεί η διαδικασία εξάρθρωσης των διεθνών δικτύων που εμπλέκονται στην κτηνοβασία. Επιπλέον, προτείνεται η εφαρμογή πολιτικών που περιορίζουν την ανωνυμία στο διαδίκτυο, ενισχύοντας την ευθύνη των χρηστών και των πλατφορμών που διακινούν τέτοιο περιεχόμενο.
Καταληκτικά, η ανωνυμία που προσφέρει το διαδίκτυο, έχει αναδειχθεί ως ένα επικίνδυνο όπλο στα χέρια εκείνων που επιδίδονται στην κτηνοβασία, διευκολύνοντας τη διάδοση αυτής της εγκληματικής πρακτικής και θολώνοντας τα όρια μεταξύ του θύτη και της ευθύνης του. Η εξάπλωση αυτών των δραστηριοτήτων μέσα από τον ψηφιακό χώρο, απαιτεί αποφασιστική δράση, όχι μόνο σε επίπεδο εντοπισμού και καταστολής, αλλά και σε επίπεδο πρόληψης και ευαισθητοποίησης της κοινωνίας. Η άμεση βελτίωση του νομικού πλαισίου, η εφαρμογή προηγμένων τεχνολογιών ανίχνευσης και η διεθνής συνεργασία, είναι απαραίτητα εργαλεία για την αντιμετώπιση αυτού του φαινομένου. Μόνο με μια πολυεπίπεδη προσέγγιση, που θα συνδυάζει την τεχνολογία με την ηθική υπευθυνότητα, μπορούμε να περιορίσουμε την εξάπλωση αυτής της αποτρόπαιας πρακτικής και να προστατεύσουμε τόσο τα ζώα όσο και την κοινωνική συνοχή από τις επιπτώσεις αυτών των εγκλημάτων.
Προτεινόμενη σχετική αρθρογραφία & video:
Campo-Arias, A., Herazo, E., & Ceballos-Ospino, G. A. (2021). Review of cases, case series and prevalence studies of zoophilia in the general population. Revista Colombiana De Psiquiatría (English Ed ), 50(1), 34–38. https://doi.org/10.1016/j.rcpeng.2019.03.009
Aggrawal, A. (2011). A new classification of zoophilia. Journal of Forensic and Legal Medicine, 18(2), 73–78. https://doi.org/10.1016/j.jflm.2011.01.004
Κτηνοβασία, ψυχολογικό προφίλ δράστη & στατιστικά κακοποίησης ζώων στην Ελλάδα Ι Ευάγγελος Δρίβας Αστυνομικός – Κλινικός Ψυχολόγος
Ονομάζομαι Εμμανουήλ Γκίγκας και είμαι επί πτυχίω Φοιτητής Ψυχολογίας του SCG-Επιστημονικό Κολλέγιο Ελλάδος, σε συνεργασία με το Κρατικό Πανεπιστήμιο του Στρασβούργου, τελειόφοιτος του Τμήματος Φιλοσοφικών & Κοινωνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Κρήτης και μετεκπαιδευθείς σε προγράμματα εγκληματολογίας στο Κέντρο Πρόληψης & Συμβουλευτικής. Ως εθελοντής επιστημονικός συνεργάτης του CSI Institute, χαιρετίζω, με ιδιαίτερη θέρμη, το φιλόδοξο όραμα του Ινστιτούτου, που προάγει εκπαιδευτικούς σκοπούς και στοχεύει στην συλλογική αντιμετώπιση θεμάτων ασφαλείας στο διαδίκτυο σε όλη την επικράτεια. Αυτή την περίοδο, συμμετέχω, εθελοντικά, σε αξιόλογες δράσεις ενημέρωσης για την ψυχική υγεία και πρόληψης από το ηλεκτρονικό έγκλημα, στην συγγραφή άρθρων, αλλά και στην παροχή υπηρεσιών τηλεφωνικής συμβουλευτικής και υποστήριξης σε πλήθος συμπολιτών μας.
Πηγές:
Binns, R., & McPherson, T. (2020). Cybercrime and Online Communities: Exploring the Dark Web. Cambridge University Press.
Fitzgerald, M., & Lewis, M. (2018). The Internet and Its Discontents: Illegal Activities and Law Enforcement. Routledge.
Henry, N. (2021). The Dark Side of the Web: Anonymity and Illegal Content. Springer.
Smith, J., Johnson, L., & Brown, H. (2019). Legal Frameworks for Digital Crime Prevention. Oxford University Press.
Stern, A., & Smith-Blackmore, M. (2016). Animal Abuse and Human Psychology: A Societal Perspective. HarperCollins.
Zuboff, S. (2019). The Age of Surveillance Capitalism: The Fight for a Human Future at the New Frontier of Power. PublicAffairs.
Γιωτάκος, Ο. (2014). Παραφιλίες και αποκλίνουσα σεξουαλική συμπεριφορά: Κλινικές προσεγγίσεις και ψυχοπαθολογία. Εκδόσεις Βήτα.