Εισηγητής: Κίννα Ευθυμία, Ψυχολόγος Εγκληματολόγος MSc – Ψυχοθεραπεύτρια
MSc Ταυτότητα και Διαπροσωπικές Σχέσεις, MSc Ψυχιατροδικαστικής , MSc Investigative Psychology.
Εξ. Συνεργάτης Αιγινητείου Νοσοκομείου
Η υπέρμετρη χρήση του διαδικτύου και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης έχουν αποτελέσει πεδίο έρευνας για την επιδείνωση της ψυχικής υγείας και την ευκολία που μπορούν να μας αποσπάσουν την προσοχή και τη συγκέντρωση. Πολλές διαταραχές έχουν συνδεθεί με το διαδίκτυο όπως ο εθισμός, το άγχος, η κατάθλιψη, οι διαταραχές ύπνου και πρόσληψης τροφής κ.α.
Μέχρι στιγμής είχε ιδιαιτέρως μελετηθεί το θέμα των διαταραχών ύπνου, με τους χρήστες του διαδικτύου να εμφανίζουν διαταραχή στην επέλευση του ύπνου , είτε διακοπές κατά τη διάρκεια του, καθώς και αίσθημα μη ξεκούρασης ως συνέπεια. Αυτά έρχονται ως αποτέλεσμα της συνεχούς πλοήγησης στο διαδίκτυο, είτε από άτυπους ή από τυπικούς εθισμούς σε ηλεκτρονικά παιχνίδια ή τζόγο. Πλέον με την συνεχή ροή των ειδήσεων και αναρτήσεων σε πλατφόρμες όπως το tik tok τα άτομα εκτίθενται σε διαδικτυακές εμπειρίες που περιλαμβάνουν εκφοβισμό, ενοχλητικές ειδήσεις, πολιτικές διαμάχες, κοινωνικές συγκρίσεις και δυσφορία στην περίπτωση αδυναμίας πρόσβασης στο διαδικτυακό λογαριασμό τους, σύμφωνα με το Albert Eintein Collage of Medicine.
Οι νεότερες έρευνες, όπως η έρευνα του Πανεπιστημίου Flinders της Αυστραλίας, μας δείχνουν πως τα άτομα που δαπανούν μεγαλύτερο χρόνο σε διαδικτυακές πλατφόρμες, εμφανίζουν μεγαλύτερη επιρρέπεια σε εφιάλτες με διαδικτυακό περιεχόμενο και με συναισθηματική δυσφορία. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν μια νέα κλίμακα, την Κλίμακα που σχετίζεται με τους εφιάλτες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης (Social Media Nightmare-Related Scale – SMNS), η οποία μπορεί να ποσοτικοποιήσει τον τρόπο με τον οποίο τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης θα μπορούσαν να συμβάλουν στους εφιάλτες. Η κλίμακα περιείχε καταστάσεις, όπως την αδυναμία σύνδεσης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τη διαταραχή των σχέσεων με άλλους χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και τη σεξουαλική παρενόχληση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Μάλιστα, σύμφωνα με άλλη, βρετανική μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο «Cyberpsychology, Behaviour and Social Networking», οι άνθρωποι που σταματούν να χρησιμοποιούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για περίπου μια εβδομάδα, μπορεί να δουν σημαντική βελτίωση στη διάθεσή τους.
Σύμφωνα με την βιβλιογραφία, τα όνειρα αποτελούν πεδίο όπου συναντάται το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον. Δηλαδή εμπειρίες του παρελθόντος, συμβάντα του παρόντος και ανησυχίες του μέλλοντος μπορούν να συνθέσουν ένα όνειρο, όπως για παράδειγμα αν ένας άνθρωπος έχει μία δύσκολη επόμενη μέρα στην εργασία του, που κρίνει και την επίδοσή του, είναι πιθανό να δει ένα όνειρο ότι δίνει ξανά Πανελλήνιες εξετάσεις. Αυτό δείχνει το άγχος που έχει για την επόμενη μέρα και την προσπάθεια να είναι καλός στην εργασία του, θυμούμενος στο όνειρό του το άγχος που είχε και κατά τις Πανελλήνιες Εξετάσεις. Κατ΄ αντιστοιχία, αν ένας άνθρωπος εκτεθεί σε βίαιες σκηνές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, είτε διαβάσει αρνητικά σχόλια ,μπορεί να βγάλει στο όνειρό του άγχος για αυτές τις καταστάσεις του διαδικτύου ή να δει βίαιους εφιάλτες.
Με βάση, λοιπόν, τις νέες έρευνες που δείχνουν πόσο πολύ κάθε συνήθεια ή νέα κατάσταση επηρεάζει, πολλαπλά, τον άνθρωπο και λαμβάνοντας υπ΄ όψιν το βιο-ψυχο-κοινωνικό μοντέλο που, πλέον, χρησιμοποιείται στην Ιατρική και μας λέει πως όταν κάτι επηρεάζει ψυχολογικά το άτομο, μπορεί να τον επηρεάζει και σωματικά και κοινωνικά καθώς ο άνθρωπος είναι ένα ¨όλον¨, γίνεται αντιληπτό γιατί είναι σημαντική η τήρηση του μέτρου ως προς τα social media και γενικά στην χρήση του διαδικτύου και σε παιδιά και σε ενήλικες.
Πηγές:
https://www.frontiersin.org/journals/psychiatry/articles/10.3389/fpsyt.2024.1461495/full
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S108707922030157X
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1087079222001551
https://link.springer.com/article/10.1186/s40359-024-01605-z