Τα προβλήματα που προκύπτουν από το parental control

Γράφει Θεοπούλα Σιγλίδου, φοιτήτρια ψυχολογίας ΕΚΠΑ

Το parental control (γονικός έλεγχος) είναι πλέον εύκολα προσβάσιμο και απλό στη χρήση για όλους τους γονείς, είτε έχουν μικρά παιδιά είτε εφήβους. Παρότι χρησιμοποιείται ευρέως για την προστασία των παιδιών στο διαδίκτυο, τα αποτελέσματα της χρήσης του είναι συχνά ανάμεικτα. Το διαδίκτυο κρύβει πολλούς κινδύνους και αυτό δημιουργεί άγχος στους γονείς, οδηγώντας τους στην εφαρμογή μέτρων γονεϊκού ελέγχου.

Ο γονεϊκός έλεγχος περιλαμβάνει ψηφιακές ρυθμίσεις που μπορούν να εφαρμοστούν σε ηλεκτρονικές συσκευές, όπως κινητά τηλέφωνα, tablets και υπολογιστές. Μέσω αυτών, οι γονείς μπορούν να περιορίσουν τον χρόνο χρήσης των συσκευών, αλλά και την πρόσβαση σε συγκεκριμένες ιστοσελίδες, παιχνίδια ή ταινίες. Επιπλέον, ορισμένα προγράμματα φιλτράρουν emails, συνομιλίες και κείμενα που εμφανίζονται στο διαδίκτυο. Υπάρχουν επίσης λίστες επιτρεπόμενων και ανεπιθύμητων ιστοσελίδων, καθώς και λέξεων που μπλοκάρονται και δεν μπορούν να αναζητηθούν. Οι ρυθμίσεις αυτές μπορούν να τροποποιηθούν οποιαδήποτε στιγμή ανάλογα με τις ανάγκες της οικογένειας.

Παρόλο που οι γονείς χρησιμοποιούν το parental control με σκοπό την προστασία των παιδιών τους, πολλοί έφηβοι αντιδρούν αρνητικά, καθώς αισθάνονται ότι παραβιάζεται η ιδιωτικότητά τους. Η στάση και η συμπεριφορά των παιδιών απέναντι στον γονεϊκό έλεγχο εξαρτώνται συχνά από τη σχέση που έχουν με τους γονείς τους. Σημαντικό ρόλο παίζει επίσης η ηλικία του παιδιού· όσο μικρότερο είναι, τόσο πιο απαραίτητος θεωρείται ο αυστηρός έλεγχος της διαδικτυακής του δραστηριότητας.

Ωστόσο, το parental control δεν είναι πάντοτε αποτελεσματικό. Σε μια υπόθεση, μαθητές γυμνασίου δημιούργησαν και κοινοποίησαν deepfake φωτογραφίες συμμαθήτριάς τους, χωρίς το σύστημα γονεϊκού ελέγχου που ήταν ενεργοποιημένο να αναγνωρίσει ή να αποτρέψει τη δημοσίευσή τους. Παρόμοια περιστατικά έχουν καταγραφεί και άλλες φορές, γεγονός που δείχνει ότι οι υπάρχουσες ρυθμίσεις δεν μπορούν πάντα να εντοπίσουν τέτοιου είδους ενέργειες. Παρ’ όλα αυτά, ένας γονέας μπορεί να περιορίσει τέτοιους κινδύνους χρησιμοποιώντας πιο εξειδικευμένες ρυθμίσεις που απαγορεύουν τη δημιουργία ή κοινοποίηση deepfake περιεχομένου.

Από την άλλη πλευρά, η υπερβολική χρήση του parental control μπορεί να οδηγήσει και σε αρνητικές καταστάσεις. Για παράδειγμα, σε περιπτώσεις διαζευγμένων γονέων, ο γονεϊκός έλεγχος μπορεί να χρησιμοποιηθεί καταχρηστικά για την παρακολούθηση του άλλου γονέα μέσω της τοποθεσίας του παιδιού. Έτσι, ενώ γνωρίζουν πού βρίσκεται το παιδί τους, παρακολουθούν έμμεσα και τις κινήσεις του άλλου γονέα.

Συμπερασματικά, το parental control μπορεί να αποτελέσει ένα χρήσιμο εργαλείο που προσφέρει μεγαλύτερη ασφάλεια στα παιδιά κατά τη χρήση του διαδικτύου. Παρ’ όλα αυτά, δεν αποτελεί απόλυτη λύση και σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα ή να αποδειχθεί αναποτελεσματικό. Για αυτόν τον λόγο, πριν από την εφαρμογή του, είναι σημαντικό οι γονείς να συζητούν ανοιχτά με τα παιδιά τους για τους κινδύνους του διαδικτύου και τις ανησυχίες τους. Μέσα από την επικοινωνία και την αμοιβαία κατανόηση, γονείς και παιδιά μπορούν να θέσουν από κοινού όρια και κανόνες χρήσης του διαδικτύου, ώστε το parental control να λειτουργεί υποστηρικτικά και όχι καταπιεστικά.

Πηγές:

https://parco.gov.gr/

https://www.futurevoice.edu.gr/%CE%B3%CE%BF%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CF% 8C%CF%82-%CE%AD%CE%BB%CE%B5%CE%B3%CF%87%CE%BF%CF%82-

parental-control/

https://cert.sch.gr/synitheis-erotiseis-gia-to-goniko-elegcho/

https://efiveia.gr/einai-prosvlitiko-gia-to-tin-efivo-i-na-energopoiiso-ton-goniko-elegcho-sto-kinito-tou-tis/

https://www.kathimerini.gr/society/reportaz/564136063/o-gonikos-elegchos-den-epiase-tis-ai-gymnes-eikones-mathitrion/

https://www.lawspot.gr/nomika-nea/efarmogi-gonikoy-eleghoy-sto-kinito-toy-paidioy-kai-oikiaki-drastiriotita/