Ανθρώπινες Σχέσεις, Συμπεριφορά

Είναι φλερτ ή σεξουαλική παρενόχληση;

“Ο άντρας πρέπει να είναι κυνηγός.”

“Δεν θέλει να βγει μαζί μου, γιατί το παίζει δύσκολη.”

“Πώς κάνεις έτσι; Ένα κοπλιμέντο ήταν!”

“Πλέον με τον φεμινισμό όλα τα θεωρείτε παρενόχληση, ούτε να σας πλησιάσουμε δε μπορούμε!”

Δυστυχώς, όλες έχουμε ακούσει ή έχουμε διαβάσει στο διαδίκτυο τέτοιου είδους σχόλια. Σχόλια που ίσως μας κάνουν να αναρωτιόμαστε αν γινόμαστε υπερβολικές ή απρόσιτες και που αυτόματα μας γεννούν το παρακάτω ερώτημα: Ποια είναι τα όρια μεταξύ του φλερτ και της παρενόχλησης;

Πολύ συνοπτικά, ως παρενόχληση μπορεί να χαρακτηριστεί  μια συμπεριφορά η οποία υπερβαίνει τα όρια και μας κάνει να αισθανόμαστε άβολα. Το φλερτ δεν είναι επίμονο, δεν υπερβαίνει τα όρια μας, δε μας κάνει να αισθανόμαστε αμήχανα και δεν είναι μια μονόπλευρη, αλλά μια αμφίπλευρη διαδικασία. Αυτό, ωστόσο, αποτελεί έναν πολύ γενικευμένο διαχωρισμό, καθώς στην πραγματικότητα η παρενόχληση αποτελεί ένα πολυδιάστατο φαινόμενο που μπορεί να πάρει πολλές μορφές, καθώς μπορεί να είναι λεκτική, μη λεκτική ή σωματική.

Στην “ομπρέλα” της λεκτικής παρενόχλησης ανήκει μια μεγάλη ποικιλία συμπεριφορών. Μια εξ αυτών είναι το “catcalling”, δηλαδή τα σφυρίγματα, τα σχόλια ή τα επιφωνήματα που γίνονται με σκοπό να τραβήξουν την προσοχή του ατόμου στο οποίο απευθύνονται. Το “catcalling” είναι μια μορφή λεκτικής παρενόχλησης που έχει δεχθεί η πλειοψηφία των γυναικών (αν όχι όλες) και που δημιουργεί αισθήματα έντονης αμηχανίας και ντροπής. Ως λεκτική παρενόχληση θεωρείται ακόμη κι η επίμονη και έντονη επιθυμία κάποιου να βγει ραντεβού μαζί μας, ενώ έχουμε ήδη εκφράσει ότι δεν επιθυμούμε κάτι τέτοιο. Κάποιος που απλά μας φλερτάρει θα σεβαστεί την επιθυμία μας να μη βγούμε μαζί του και δεν θα προσπαθεί να μας μεταπείσει.

Η μη λεκτική παρενόχληση, σε αντίθεση με την λεκτική, γίνεται συνήθως πιο δύσκολα αντιληπτή, καθώς το άτομο που μας παρενοχλεί δεν απευθύνει άμεσα το λόγο σε εμάς, αλλά κάνει συγκεκριμένες κινήσεις ή χειρονομίες που μας κάνουν να αισθανόμαστε άβολα. Κάποιος που μας κοιτάει έντονα και δε φαίνεται να στρέφει το βλέμμα του σε άλλη κατεύθυνση, αν και δε μας μιλάει ή δε μας αγγίζει, μας παρενοχλεί καθώς παραβιάζει την ελευθερία μας, κάνοντας μας να αισθανόμαστε αμήχανα ή προκαλώντας μας φόβο. Ακατάλληλες χειρονομίες κι εκφράσεις του προσώπου, όπως το κλείσιμο του ματιού, μπορούν, επίσης, να θεωρηθούν παραδείγματα μη λεκτικής παρενόχλησης, κι όχι φλερτ, ειδικά όταν γίνονται χωρίς να υπάρχει ανταπόκριση από εμάς.

Η σωματική παρενόχληση αποτελεί την προσπάθεια κάποιου να μας πλησιάσει σωματικά με ακατάλληλο τρόπο, που μας κάνει να αισθανόμαστε άβολα. Μια συνήθης παρενοχλητική συμπεριφορά είναι το άγγιγμα στο σώμα, στο πρόσωπο ή στα μαλλιά με τρόπο που μας προκαλεί αμηχανία και γίνεται συνήθως σε πλαίσια που δεν αρμόζουν τέτοιου είδους χειρονομίες. Ένα κλασικό παράδειγμα είναι το μασάζ που μπορεί να μας προσφέρει κάποιος χωρίς να του το ζητήσουμε, με υποτιθέμενο σκοπό να μας χαλαρώσει. Ως σωματική παρενόχληση μπορεί να θεωρηθεί, επίσης, η προσπάθεια κάποιου να μας φιλήσει, να μας αγκαλιάσει ή να μας ακουμπήσει, αν και δεν το επιθυμούμε ή δε μας κάνει να αισθανόμαστε άνετα. Κάποιος που θέλει να μας πλησιάσει για να μας γνωρίσει θα σεβαστεί τα όρια μας και δεν θα κάνει κινήσεις που μπορεί να μας φέρουν σε δύσκολη θέση.

Κανένας άνδρας, λοιπόν, δεν πρέπει να είναι κυνηγός. Η γυναίκα δεν αποτελεί το θήραμα του, αλλά συνιστά ένα άτομο, και συνεπώς, δεν θα έπρεπε κανείς να υπερβαίνει τα όρια και να γίνεται επίμονος ή ενοχλητικός για να την “κερδίσει”. Για να μειωθούν τα περιστατικά σεξουαλικών παρενοχλήσεων στο μέλλον, είναι αναγκαίο να αλλάξει αυτή η νοοτροπία και να μάθουμε στα παιδιά μας (και κυρίως στα αγόρια) να αντιμετωπίζουν τις γυναίκες σαν ανθρώπους με ίσα δικαιώματα και ελευθερίες με αυτά.