Γράφει Ελεάννα Βιριράκης
Μπορεί κανείς να είναι απολύτως σίγουρος ότι το επάγγελμα που θα επιλέξει θα μείνει πλήρως ανέγγιχτο από τις τεχνολογικές εξελίξεις; Μέχρι τώρα, η απάντηση είναι πως όχι. Τα σενάρια που έχουν ακουστεί κατά καιρούς για την χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην εργασία αναφέρονται στον κίνδυνο να εξαφανιστούν ολόκληρες θέσεις εργασίας λόγω της τεχνητής νοημοσύνης, με γονείς και εφήβους να αγωνιούν για τη μελλοντική επιλογή επαγγέλματος.
Οι υπάρχουσες μελέτες μέχρι και σήμερα αναφέρουν ότι ελάχιστες αλλαγές έχουν γίνει στην απασχολησιμότητα καθαρά λόγω της AI. Άλλωστε, οι αλλαγές που γίνονται στους χώρους εργασίας γίνονται σταδιακά, ξεκινώντας από επιχειρήσεις οι οποίες έχουν τη δυνατότητα να κάνουν τις απαραίτητες επενδύσεις και να εντάξουν τις νέες τεχνολογίες στον τρόπο εργασίας τους, οπότε οτιδήποτε συμβαίνει εξελίσσεται σε βάθος χρόνου. Ενώ όμως γίνεται λόγος για εξαφάνιση επαγγελμάτων, η συζήτηση ξεκινά να περιστρέφεται γύρω από την δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, αλλά και από τις «λεπτομέρειες» που κάνουν τη διαφορά.
Σύμφωνα με έρευνα του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, αναμένεται να έχουν δημιουργηθεί εκατομμύρια νέες θέσεις εργασίας έως το 2028, που θα απαιτούν δεξιότητες όπως η ανάλυση δεδομένων, η μηχανική μάθηση και η ανάπτυξη νέου λογισμικού. Οι νέες θέσεις εργασίας που δημιουργούνται είναι σχετικές με την χρήση των νέων τεχνολογιών και συνδέονται με πληθώρα γνωστικών αντικειμένων, από επιχειρήσεις και marketing μέχρι υγειονομική περίθαλψη και εκπαίδευση. Όπως παραδέχεται και ο διευθύνων σύμβουλος της OpenAI, τα σενάρια για δραματική εξαφάνιση επαγγελμάτων και αύξηση ανεργίας δεν έχουν επιβεβαιωθεί ακόμη.
Ο ανθρώπινος παράγοντας είναι πραγματικά δύσκολο να αντικατασταθεί. Στα σύγχρονα περιβάλλοντα εργασίας, πέρα από τις τεχνικές γνώσεις έχουν αρχίσει να αξιολογούνται περισσότερο και οι ήπιες δεξιότητες (soft skills) με ιδιαίτερη έμφαση στην ανθρώπινη επικοινωνία, την επίλυση και διαχείριση προβλημάτων. Παράλληλα, συνεκτιμώνται δεξιότητες όπως η ηγεσία, η κριτική σκέψη, η προσαρμοστικότητα σε συνεχώς μεταβαλλόμενα περιβάλλοντα και η δημιουργικότητα. Από τα παραπάνω δεν θα μπορούσαν να λείπουν οι οργανωτικές δεξιότητες και κυρίως η διαχείριση χρόνου.
Παρά τις προβλέψεις για τα «επαγγέλματα του μέλλοντος» κανείς δεν μπορεί να είναι σίγουρος για τις ακριβείς αλλαγές. Μπορεί ορισμένες θέσεις εργασίας να θεωρούνται ανεπηρέαστες από την τεχνητή νοημοσύνη σήμερα και τελικά να αποδειχθούν πολύ πιο ευάλωτες απέναντι στην τεχνολογική εξέλιξη και το αντίστροφο. Επιπλέον, συγκεκριμένες θέσεις εργασίας μπορεί να συνεχίσουν να υπάρχουν, απλά με λιγότερες αρμοδιότητες, εφόσον ένα μέρος του όγκου εργασίας θα έχει αναλάβει η τεχνητή νοημοσύνη.
Οι νέοι και οι νέες που βρίσκονται σε διαδικασία αναζήτησης σπουδών, είναι σημαντικό να μην μένουν μόνο στον τίτλο ενός επαγγέλματος ή ενός προγράμματος αλλά να εξετάζουν και το περιεχόμενό του και πώς μπορούν να το αξιοποιήσουν με βάση τα δικά τους εκκολαπτόμενα ενδιαφέροντα και δεξιότητες. Οι ήπιες δεξιότητες σε συνδυασμό με την πληροφόρηση μπορούν να λειτουργήσουν ως αντίδοτο στον φόβο που δημιουργείται από την άγνοια.
Δυστυχώς ή ευτυχώς, δεν υπάρχει πάντα συγκεκριμένη συνταγή επιτυχίας. Η λογική της σίγουρης επαγγελματικής αποκατάστασης με βάση συγκεκριμένα επαγγέλματα έχει αρχίσει να δίνει τη θέση της στις ικανότητες προσαρμογής και δια βίου μάθησης. Η συνεχής πληροφόρηση και η εστίαση στις ανθρώπινες ιδιότητες που δεν μπορούν να αντικατασταθούν από την τεχνητή νοημοσύνη φαίνεται να αποτελούν ισχυρό εργαλείο για την πλοήγηση σε μία διαρκώς μεταβαλλόμενη επαγγελματική πραγματικότητα.
Πηγές
https://epale.ec.europa.eu/el/blog/oi-psifiakes-dexiotites-stin-epohi-tis-tehnitis-noimosynis
https://www.kathimerini.com.cy/gr/kypros/paideia/ti-na-spoydaso-stin-epoxi-tis-texnitis-noimosynis
Πήγες:
- Cialdini, R. (2009). Influence: Science and Practice.
- Hadnagy, C. (2018). Social Engineering: The Science of Human Hacking.
- Vishwanath, A. (2015). Habitual Facebook Use and Its Impact on Getting Deceived on Social Media.
- Mitnick, K. (2002). The Art of Deception: Controlling the Human Element of Security.