Γράφει Αντιγόνη Κολιού
Σήμερα είναι γεγονός πως το έγκλημα έχει ψηφιοποιηθεί, μεταβάλλοντας ριζικά τις συνθήκες της καθημερινότητας, με αξιοσημείωτες κοινωνικές προεκτάσεις. Το κυβερνοέγκλημα, μέσω κακόβουλων δράσεων, είναι ένα από τα πιο κρίσιμα σύγχρονα ζητήματα με σημαντικές οικονομικές και ψυχολογικές επιπτώσεις. Το ψηφιακό μας αποτύπωμα είναι μέρος της ταυτότητάς μας και εύκολα μπορεί να “βορά” εκμετάλλευσης εκθέτοντάς μας σε διαδικτυακούς κινδύνους. Πίσω από έναν φαινομενικά αθώο σύνδεσμο, κρύβεται η σύγχρονη βιομηχανία ψηφιακής απάτης, με στόχο το οικονομικό κέρδος. Οι ψηφιακοί εγκληματίες δρουν ανενόχλητοι, εκμεταλλευόμενοι την ευαλωτότητα των χρηστών και τα “κενά” ασφαλείας υποκλέπτοντας τα προσωπικά δεδομένα. Η πιο γνωστή μέθοδος είναι το phishing, όπου μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου αποσπώνται προσωπικά στοιχεία ταυτότητας και χρησιμοποιούνται για παραβίαση τραπεζικών εφαρμογών. Πρόκειται για ένα σοβαρό σύγχρονο φαινόμενο το οποίο απαιτεί την υπευθυνότητα και προσοχή όλων για άμεση πρόληψη και προστασία των ταυτοποιητικών μας δεδομένων.Η υποκλοπή ταυτότητας, δεν είναι ένα ακόμη σενάριο επιστημονικής φαντασίας, αλλά είναι η νέα καθημερινή απειλή, που ελλοχεύει στα διαδικτυακά μέσα. Είναι αξιόλογη, η αναφορά στις εξελιγμένες μεθόδους εισβολής και παραβίασης στοιχείων αυθεντικοποίησης που έχουν αναπτύξει ψηφιακοί δράστες για την καλύτερη δυνατή ενημέρωση και αφύπνιση μας.
Αρχικά, το ηλεκτρονικό ψάρεμα, “phishing”, αποτελεί την πιο γνωστή μέθοδο υποκλοπής στοιχείων που πραγματοποιείται μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή άλλων εφαρμογών. Χρησιμοποιεί πλαστογραφημένα στοιχεία ταυτότητας δημόσιων φορέων ή τραπεζών, ώστε να είναι όσο το δυνατόν πιο πειστικά, για να παγιδεύσουν εύκολα τους χρήστες και να απαντήσουν στα εν λόγω μηνύματα, ακολουθώντας επικίνδυνους συνδέσμους.Έτσι, αποσπώνται προσωπικά δεδομένα και κωδικοί, παραβιάζοντας στοιχεία ταυτότητας χρήστη και τραπεζικών του λογαριασμών. Η μέθοδος παρουσίασης του μηνύματος, με φαινομενικά παρόμοιο λογότυπο επίσημων αρχών, εύκολα παρασύρει τους διαδικτυακούς χρήστες να προχωρήσουν και να αποδεχτούν όρους και προκλήσεις. Επίσης, η χρήση κακόβουλου λογισμικού, ransomware, αποτελεί ένα από τους πιο επικίνδυνους τρόπους υποκλοπής δεδομένων. Στην περίπτωση αυτή, εφόσον γίνεται παραβίαση και πρόσβαση του δίκτυό μας, οι δράστες χρησιμοποιούν αντίγραφο των προσωπικών μας αρχείων και έπειτα, ενεργοποιώντας το λογισμικό, κρυπτογραφεί τα δεδομένα μας και έπειτα ακολουθεί μήνυμα εκβιάζοντας τον χρήστη για πληρωμή και ανάκτηση προσωπικών του στοιχείων. Ακόμη, είναι συχνή η εμπορευματοποίηση των στοιχείων ταυτότητας στο dark web, μέσω παραβίασης δεδομένων με σκοπό την πώληση και το οικονομικό κέρδος. Αυτή η μέθοδος, ακολουθείται και σε μέσα δικτύωσης όπως το Telegram, στοχεύοντας στην οικονομική εξαπάτηση. Με αυτόν τον τρόπο, οι κυβερνοεγκληματίες αγοράζουν και μεταπωλούν τα κλεμμένα προσωπικά δεδομένα, πραγματοποιώντας κακόβουλες δραστηριότητες, όπως χρήση της ταυτότητας και του τραπεζικού μας λογαριασμού για συμμετοχή σε παράνομες ενέργειες. Μία άλλη μέθοδος υποκλοπής είναι το “scraping”.Πρόκειται για αυτοματοποιημένο τρόπο συλλογής και απόκτησης προσωπικών πληροφοριών μέσω των social media. Οι πληροφορίες αυτές που αφορούν ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα, σαρώνονται, αποθηκεύονται, με στόχο την ιδιοποίηση και πώλησή τους. Επιπρόσθετα, το “farming”, αποτελεί μία επικίνδυνη μέθοδο όπου ανακατευθύνει τους χρήστες σε πλαστές ιστοσελίδες φαινομενικά νόμιμες με σκοπό την υποκλοπή στοιχείων σύνδεσης και ταυτότητας. Αυτές οι σελίδες, αποσκοπούν σε αλίευση ταυτοποιητικών στοιχείων για να χρησιμοποιηθούν έπειτα με δόλιους σκοπούς. Γενικότερα, είναι απαραίτητο να γνωρίζουμε πως πολλά sites, εκ πρώτης όψεως έγκυρα, εμπεριέχουν malware και ιούς που εύκολα προσβάλλουν τον υπολογιστή, με σκοπό την υποκλοπή και τον διαμοιρασμό των ευαίσθητων προσωπικών μας δεδομένων. Τέλος, οι νέες μέθοδοι κυβερνοαπάτης, με χρήση τεχνητής νοημοσύνης όπως τα deepfakes, εύκολα παραπλανούν τους χρήστες παραποιώντας ήχο και εικόνα, ώστε να γίνει παράκαμψη δικλείδων ασφαλείας και να παγιδεύσουν εύκολα τους χρήστες.
Συνοπτικά, οι κυβερνοαπάτες αποτελούν τη σύγχρονη πραγματικότητα και είναι απαραίτητη η λήψη μέτρων για την προστασία και ασφάλεια των χριστών. Είναι σημαντική η επιμόρφωση όλων στη διαδικτυακή χρήση και διαχείριση των απειλών. Οι αρμόδιοι κοινωνοί και εκπαιδευτικοί φορείς, οφείλουν να ενημερώνουν μέσω επιμορφωτικών προγραμμάτων το κοινό, για την άμεση διαφύλαξη των δεδομένων τους.Σε ατομικό επίπεδο, ο καθένας οφείλει να διαθέτει ψηφιακή παιδεία, επιφυλακτικότητα και υπευθυνότητα στη διαχείριση των μέσων δικτύωσης για τη διαφύλαξη της ταυτότητας του. Η δημιουργία ισχυρών κωδικών και η ενεργοποίηση ελέγχου δύο παραγόντων, κρίνονται αναγκαία μέτρα για την διαδικτυακή μας ασφάλεια. Η γενικότερη χρήση λογισμικών ασφαλείας και η άμεση αντίδραση σε πιθανή παραβίαση, αποτελούν απαραίτητα βήματα για την ψηφιακή προστασία.Η έγκαιρη ενημέρωση σχετικά με τις αναδυόμενες απειλές, τα απαιτούμενα μέτρα της προστασίας και τον κατάλληλο τρόπο διαχείρισης αυτών, αποτελεί επιτακτικό μέτρο αντιμετώπισης των απειλών και προκλήσεων του ψηφιακού κόσμου