Ποιος είναι ο ρόλος μου στη ψηφιακή ζωή του παιδιού μου;

Γράφει η Ευαγγελία Καλλιτσουνάκη, φοιτήτρια Ψυχολογίας ΕΚΠΑ

Μία από τις μεγαλύτερες ανησυχίες ενός γονιού στην σύγχρονη κοινωνία, όπου ο ψηφιακός κόσμος έχει καταλάβει καταλυτικό ρόλο στη ζωή όλων μας, είναι πως μπορεί κάποιος ως γονιός να παρακολουθήσει τη διαδικτυακή συμπεριφορά του παιδιού του διακριτικά και χωρίς να το «πιέσει». Τα ερωτήματα που τίθενται από πολλούς γονείς είναι «μέχρι ποιο σημείο είναι επιτρεπτό να παρέμβω;» και «πώς μπορώ να γνωρίζω τι κάνει χωρίς να γίνομαι ενοχλητικός/η;»

Ενθαρρύνετε την ανοιχτή επικοινωνία

Το πιο σημαντικό είναι να υπάρχει με το παιδί σας επικοινωνία και αμοιβαία κατανόηση. Πρέπει να νιώθει ασφάλεια να σας μιλήσει για όποιο ζήτημα το απασχολεί στην ψηφιακή του ζωή, ώστε να μη χρειαστεί καν να κάνετε εσείς τις ερωτήσεις. Εννοείται πως μπορείτε να παρέμβετε και να του μιλήσετε εάν καταλάβετε πως κάνει κάτι που δε πρέπει, αλλά με συμβουλευτικό τόνο και χωρίς να το κατακρίνετε. Έτσι, θα νιώσει πως μπορεί να σας εμπιστευτεί και να καταφύγει σε εσάς με οποιοδήποτε πρόβλημα προκύψει.

Θέστε όρια στη χρήση των συσκευών

Όσο συνυφασμένο και αν είναι το διαδίκτυο με τη ζωή των παιδιών σήμερα, πρέπει να καταλάβουν πως υπάρχει ζωή και πέρα από αυτό. Για τα μικρότερα παιδιά (5-10 ετών) θα ήταν καλύτερο να ξεκινήσουν μια εξωσχολική δραστηριότητα, να παίξετε μαζί κάποιο επιτραπέζιο, να τους δώσετε να ζωγραφίσουν, να κανονίσετε συναντήσεις με φίλους τους, γενικώς δραστηριότητες που θα δώσουν έδαφος στο να καλλιεργηθεί η φαντασία τους και να κοινωνικοποιηθούν. Για τα μεγαλύτερα (11-16) χρειάζεται διαφορετική αντιμετώπιση. Είναι καλό να τα ωθείτε γενικώς να περνούν χρόνο με εσάς και με τις παρέες τους, στο σπίτι ή εκτός σπιτιού, και να τα ενθαρρύνετε να κάνουν άλλα πράγματα που τους ευχαριστούν μέσα στη μέρα, που δεν αφορούν το διαδίκτυο.

Σε κάθε περίπτωση, είναι θεμιτό να γίνει μία συζήτηση γύρω από τον χρόνο οθόνης (screen time) που σπαταλάνε τα παιδιά στις συσκευές. Να υπάρξει μία συμφωνία σε ημερήσιο όριο που να ευχαριστεί όσο γίνεται και τις δύο πλευρές.

Εκπαιδεύστε σχετικά με την ασφαλή χρήση

Από όσο πιο μικρά γνωρίζουν και είναι υποψιασμένα για τους κινδύνους που κρύβει το διαδίκτυο τόσο καλύτερα. Πριν αρχίσουν να χρησιμοποιούν την οποιαδήποτε ηλεκτρονική συσκευή πρέπει να γνωρίζουν πώς να προστατεύσουν τις προσωπικές τους πληροφορίες, πως πρέπει να αποφεύγουν την αλληλεπίδραση με αγνώστους, καθώς και να αναγνωρίζουν και να καταγγέλλουν τα σημάδια διαδικτυακού εκφοβισμού σε κάποιον έμπιστο ενήλικο.

Χρησιμοποιήστε εφαρμογές γονικού ελέγχου

Σε περίπτωση που θέλετε να είστε πιο σίγουροι για τη δραστηριότητα του παιδιού σας, μία πολύ καλή επιλογή είναι οι εφαρμογές γονικού ελέγχου (Parental Control). Αυτές οι εφαρμογές σας επιτρέπουν να επιβλέπετε και να διαχειρίζεστε εξ αποστάσεως τον τρόπο με τον οποίο τα παιδιά σας χρησιμοποιούν τις συσκευές τους, ώστε να τα προστατεύετε από κακόβουλο περιεχόμενο και κακές διαδικτυακές συνήθειες. Ο γονικός έλεγχος παρέχει δυνατότητες που αφορούν τη διαχείριση χρόνου λειτουργίας της συσκευής, φιλτράρισμα περιεχομένου, παρακολούθηση της δραστηριότητας, εντοπισμό τοποθεσίας της συσκευής (ενδεχομένως και του παιδιού σας) και κλείδωμα συγκεκριμένων εφαρμογών.

Πριν την εγκατάσταση μίας τέτοιας εφαρμογής όμως, είναι σημαντικό να υπάρξει μία συζήτηση με το παιδί σας, ώστε να καταλάβει πως η εφαρμογή αποτελεί μέτρο ασφαλείας και πως δεν σχετίζεται με την εμπιστοσύνη που του τρέφετε. Ο γονικός έλεγχος θέλει ιδιαίτερη προσοχή στην χρήση του και ιδιαίτερα για τα παιδιά που βρίσκονται στην εφηβεία, που είναι η πιο συναισθηματικά ευαίσθητη περίοδος στη ζωή του ανθρώπου. Πρέπει να νιώσει το παιδί πως θέλετε να το προστατέψετε και όχι να το κατασκοπέψετε.

Γίνετε οι ίδιοι «το καλό παράδειγμα»

Τα παιδιά είναι ο καθρέφτης των γονιών και πολλές φορές μπορεί να επηρεάζετε τις πράξεις και τις συνήθειές τους χωρίς να το καταλαβαίνετε. Για τον λόγο αυτό, θα πρέπει να ξεκινήσετε από το να διορθώσετε οι ίδιοι τις «κακές» ψηφιακές συνήθειες και την υπέρμετρη χρήση του διαδικτύου, ώστε να βλέπουν πως ο λόγος σας έχει βάση και πως ασπάζεστε οι ίδιοι αυτά που τα συμβουλεύετε. Με αυτόν τον τρόπο χτίζεται η αμοιβαία εμπιστοσύνη.

Στην σημερινή ψηφιακή εποχή, ο ρόλος του γονέα δεν είναι να ελέγχει τη κάθε κίνηση του παιδιού του στο διαδίκτυο, αλλά να το καθοδηγεί και να το υποστηρίζει. Όταν η εμπιστοσύνη και η κατανόηση βρίσκονται στο επίκεντρο, οι γονείς μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στην προστασία και την ομαλή ανάπτυξη των παιδιών τους, βοηθώντας να αξιοποιούν τα οφέλη του διαδικτύου με ασφάλεια και υπευθυνότητα.

ΠΗΓΕΣ

Κωνσταντίνα Αρβανίτη, MSc | Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια. (2017, September 22). Anotherpointofview.gr. https://anotherpointofview.gr/

‌Μαριλένα Αγγελοπούλου, Ψυχολόγος MSc. (2025, March 7). Οι γονείς ως φύλακες του ψηφιακού κόσμου: Εκπαίδευση και όρια για τα παιδιά – psychoedu.gr. Psychoedu.gr. https://psychoedu.gr/oi-goneis-os-filakes-tou-psifiakou-kosmou-ekpaideusi-kai-oria-gia-ta-paidia/

indesignwebs@gmail.com. (2025, July 2). Ψηφιακή Υγεία & Ευημερία: Ο Ρόλος Γονέων και Εκπαιδευτικών – Teacherwise.gr. Teacherwise.gr. https://teacherwise.gr/psifiaki-ygeia-evimeria-o-rolos-goneon-kai-ekpaideftikon/

‌Tsineli, C. (2024, December 8). Τα υπέρ και τα κατά των εφαρμογών γονικού ελέγχου. Γιώργος Ιβανόβας | Ιατρός. https://www.ivanovas.gr/%CF%84%CE%B1-%CF%85%CF%80%CE%AD%CF%81-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CF%84%CE%B1-%CE%BA%CE%B1%CF%84%CE%AC-%CF%84%CF%89%CE%BD-%CE%B5%CF%86%CE%B1%CF%81%CE%BC%CE%BF%CE%B3%CF%8E%CE%BD-%CE%B3%CE%BF%CE%BD%CE%B9%CE%BA/