Γράφει η  Πωλίνα Ζέρβα, Ψυχολόγος

Η εξάπλωση των κυκλωμάτων παιδοφιλίας και παιδικής πορνογραφίας είναι ανησυχητική. Τα κυκλώματα αυτά αποτελούν ομάδες ατόμων, τα οποία εργάζονται μέσω του Διαδικτύου με στόχο τη συλλογή και διανομή πορνογραφικού υλικού είτε για οικονομικούς λόγους είτε για ψυχολογικούς, για τη δική τους δηλαδή προσωπική ικανοποίηση.

Μια τυπολογία για τους δράστες που ονομάζεται MTC:CM3 βασίζεται σε δύο άξονες. Ο πρώτος άξονας έχει εστιάσει σε δύο διαστάσεις: στη σταθεροποίηση, που αναφέρεται σε υψηλό ή χαμηλό παιδόφιλο ενδιαφέρον και στην κοινωνική ικανότητα, που αναφέρεται στο κατά πόσο ο δράστης δύναται να πραγματοποιήσει εντέλει την πράξη, που διαχωρίζεται επίσης σε υψηλή ή χαμηλή. Επομένως, βάσει αυτής της τυπολογίας, οι δράστες ομαδοποιούνται στις εξής κατηγορίες:

  • υψηλή σταθεροποίηση – χαμηλή κοινωνική ικανότητα
  • υψηλή σταθεροποίηση – υψηλή κοινωνική ικανότητα
  • χαμηλή σταθεροποίηση – χαμηλή κοινωνική ικανότητα
  • χαμηλή σταθεροποίηση – υψηλή κοινωνική ικανότητα

Ο δεύτερος άξονας αναφέρεται στο βαθμό επαφής που έχει ο δράστης με τα παιδιά – χαμηλό ή υψηλό. Για τους δράστες υψηλών επαφών, η αλληλεπίδραση με τα θύματα είτε υποκαθιστά μια πραγματική κατάλληλη σχέση είτε εξυπηρετεί τις ναρκισσιστικές τους ανάγκες. Οι δράστες χαμηλών επαφών διαιρούνται στις εξής τέσσερις υποκατηγορίες: αυτές που σχετίζονται με το σαδισμό – χαμηλό ή υψηλό – και αυτές που σχετίζονται με τον φυσικό τραυματισμό – χαμηλό ή υψηλό αντίστοιχα.

Τα άτομα αυτά είναι αδύνατο να εκτιμήσουν το μέγεθος της ζημιάς που μπορεί να προκαλέσουν σε μια αθώα παιδική ψυχή και το ανεξίτηλο αποτύπωμα που μπορεί να αφήσουν.

Πώς μπορούν όμως οι γονείς να αντιληφθούν ότι συμβαίνει κάτι περίεργο με το παιδί τους;

Αρχικά, όλοι οι γονείς θα πρέπει να αναθεωρήσουν την άποψη που έχουν διαμορφώσει, ότι δηλαδή οι δράστες είναι μόνο άτομα μεγάλης ηλικίας. Το στερεότυπο αυτό του δράστη έχει καταρριφθεί από πρόσφατες έρευνες, που υποστηρίζουν ότι οι δράστες μπορεί να είναι οποιασδήποτε ηλικίας. Μπορεί δηλαδή να είναι 20-25 ετών και όχι απαραίτητα 50-60, όπως οι περισσότεροι νομίζουν.

Το πιο βασικό σημείο που πρέπει να εστιάσουν οι γονείς είναι στην επικοινωνία και κυρίως στη συχνότητα. Το άλφα και το ωμέγα για την προσέλκυση των παιδιών από την πλευρά των δραστών είναι η επικοινωνία. Μπορεί να στέλνουν συνεχώς μέσα στη μέρα μηνύματα στα παιδιά ακόμη και ακατάλληλες ώρες. Τα παιδιά μπορεί να τα αντιλαμβάνονται ως αθώα. Δεν είναι έτσι όμως. Προσπαθούν με αυτό τον τρόπο να καλλιεργήσουν εγγύτητα με τα παιδιά και ένα αίσθημα εμπιστοσύνης. Επιθυμούν να παρεισφρήσουν στην καθημερινότητά τους, να γίνουν μέρος αυτής και να τους γίνουν απαραίτητοι. Εδώ λοιπόν, η συνεχής επίβλεψη από την πλευρά των γονέων και ο καθορισμός ορίων καθίστανται απαραίτητα.

Ένα σημείο που μπορεί να παρατηρηθεί αλλαγή είναι οι συνήθειες καλλωπισμού ή υγιεινής του παιδιού. Μπορεί να αλλάζουν το ντύσιμό τους ώστε να το κάνουν μη ελκυστικό ή να κρύψουν το παιδικό τους σώμα. Το παιδί μπορεί να λαμβάνει ανεξήγητα ή ύποπτα δώρα και κυρίως ψηφιακά, όπως για παράδειγμα κινητά τηλέφωνα, φωτογραφικές μηχανές, τηλεφωνικές κάρτες, υπολογιστές ή ακόμη και χρήματα. Το παιδί, επίσης, μπορεί να παρουσιάζει ιδιαίτερα επιθετικές συμπεριφορές ενώ ο χρόνος που ξοδεύει στο διαδίκτυο συνεχώς αυξάνεται. Είναι ιδιαίτερα μυστικοπαθές αναφορικά με τις δραστηριότητές του στο διαδίκτυο, ενώ συχνά οι γονείς θα παρατηρήσουν πως μόλις μπουν στο δωμάτιό του είτε θα αλλάξει το “παράθυρο” που έχει ανοιχτό ή θα κλείσει τελείως τον υπολογιστή.

Σε πολλές περιπτώσεις όμως, ο δράστης βρίσκεται στο στενό περιβάλλον της οικογένειας, είτε στον οικογενειακό κύκλο, είτε στο φιλικό περιβάλλον είτε είναι γενικά κάποιος γνωστός τόσο των γονέων όσο και του παιδιού. Ως εκ τούτου, το αίσθημα που πρέπει να καλλιεργηθεί τόσο στους γονείς αλλά και οι ίδιοι οι γονείς να μεταλαμπαδεύσουν στα παιδιά τους είναι πως ο κίνδυνος μπορεί να υπάρχει παντού! Ακόμη και σε άτομα υπεράνω υποψίας, που ενδεχομένως δε θα πήγαινε ποτέ το μυαλό τους. Δεν θα πρέπει να έχουν απόλυτη εμπιστοσύνη σε κανέναν.

Γι’ αυτό λοιπόν, ρωτήστε τα παιδιά σας! Μην υποτιμάτε τη νοημοσύνη τους και μη θεωρείτε ότι είναι μικρά και δεν καταλαβαίνουν. Θα σας πουν με ποιους ανθρώπους δε νιώθουν άνετα. Μην αγνοείτε τα σημάδια, καθώς μπορεί να αποτελούν ενδείξεις ότι το παιδί σας έχει πέσει θύμα κάποιου επιτήδειου δράστη που προσπαθεί να τα εκμεταλλευτεί.