Γράφει η Μαρίνα Καρατζαφέρη, Κοινωνικός Επιστήμονας

Ένα τεράστιο θέμα της σύγχρονης εποχής είναι η σεξουαλική κακοποίηση των γυναικών μέσα από τις οθόνες και το διαδίκτυο. Σχεδόν μία στις τρεις γυναίκες παγκοσμίως υπόκειται σε σωματική ή άλλου είδους σεξουαλική κακοποίηση κατά τη διάρκεια της ζωής της. Είναι εγκληματικές συμπεριφορές που αυξηθήκαν ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της πανδημίας του Κορωνοϊού, καθώς τα θύματα βρίσκονταν περισσότερες ώρες μαζί με τους θύτες τους. Όταν ένας χρήστης διαδικτύου δημοσιεύει ή μοιράζεται προσωπικές στιγμές ενός άλλου ατόμου χωρίς την συγκατάθεση του, αυτό αποτελεί ένα έγκλημα. Η σεξουαλική παρενόχληση κατέστη αξιόποινη πράξη στην Ελλάδα, μόλις το 2006. Πλέον, το αδίκημα της σεξουαλικής παρενόχλησης τελείται όταν κάποιο πρόσωπο προσβάλλει την αξιοπρέπεια άλλου στο πεδίο της σεξουαλικής ζωής με προτάσεις που μπορεί να έχουν, είτε την μορφή ρητών δηλώσεων είτε την μορφή χειρονομιών και αφορούν στην τέλεση γενετήσιων πράξεων χωρίς να υπάρχει πάντοτε σωματική επαφή.

Η έντονη χρήση του διαδικτύου δημιούργησε νέες συνθήκες για την εκδήλωση συμπεριφορών σεξουαλικής παρενόχλησης, καθώς το internet προσφέρεται ως ένα πιο ασφαλές πεδίο για τον δράστη, διότι λείπει αυτή η άμεση επαφή με το θύμα και τον διευκολύνει στην τέλεση του αδικήματος.

Τι είναι το Cyber Stalking;

Ο δράστης ενεργεί με ενοχλητική συμπεριφορά η οποία εν γνώσει του είναι ανεπιθύμητη για το θύμα και η συμπεριφορά αυτή προκαλεί φόβο ή ανησυχία σε αυτό. Αυτό μπορεί να συμβεί με την αποστολή συνεχών ανεπιθύμητων ηλεκτρονικών μηνυμάτων – είτε μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, είτε μέσω social media, με την επίμονη αποστολή αιτημάτων φιλίας.  Μάλιστα μπορεί να περιλαμβάνει τη χρήση ιστοτόπων κοινωνικής δικτύωσης, δωματίων συνομιλίας και άλλων φόρουμ. Έτσι, το Διαδίκτυο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για διάφορους σκοπούς που σχετίζονται με το Cyber Stalking, όπως για παράδειγμα: ο εντοπισμός των προσωπικών στοιχείων του θύματος, η επικοινωνία με το θύμα και η παρακολούθησή του, η κλοπή των στοιχείων ταυτότητας του θύματος, όπως η εγγραφή του σε υπηρεσίες, η αγορά αγαθών και υπηρεσιών στο όνομά του, καθώς και το ηλεκτρονικό σαμποτάζ όπως spamming και αποστολή ιών. Παρόλα αυτά, οι δράστες δεν μένουν μόνο εκεί. Πολλοί εξαναγκάζουν το θύμα να στείλει διάφορες γυμνές φωτογραφίες ή άσεμνα βίντεο τα οποία τις περισσότερες φορές καταλήγουν να διακινούνται στο διαδίκτυο, βάζοντας σε άμεσο κίνδυνο τη γενετήσια αξιοπρέπεια του θύματος. Πωλούνται πλέον ακόμη και ως πορνογραφικό υλικό. Τα θύματα υφίστανται σοβαρά ψυχολογικά και ψυχοσωματικά προβλήματα, με κυριότερα τα αισθήματα του φόβου, της θλίψης, της ντροπής και της αγωνίας. Επίσης, πολλές φορές δικαιολογούν την πράξη του δράστη τους, ενοχοποιώντας τον εαυτό τους. Τέλος, τέτοιες συμπεριφορές έχουν οδηγήσει τα θύματα ακόμη και στον θάνατο.

Tο 2018 ενσωματώθηκε, στην Ελληνική Έννομη τάξη, η Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης, η οποία μεταξύ άλλων ζήτησε από τα κράτη μέλη να ποινικοποιήσουν το Stalking ή όπως μεταφράζεται στα ελληνικά η μη εμφανής παρακολούθηση ή παρενόχληση/παρενοχλητική παρακολούθηση. Η Ελλάδα ποινικοποίησε τη θέσπιση του αδικήματος του Stalking, όπου εκδηλώνεται με τη χρήση ηλεκτρονικών μέσων και του διαδικτύου λαμβάνοντας τη μορφή του Cyber Stalking. Το γεγονός αυτό, αναμφίβολα, αποτέλεσε εξαιρετικά πρωτοποριακή εξέλιξη για τα ελληνικά δεδομένα. Τα εν λόγω αδικήματα έχουν μορφή πλημμεληματικού χαρακτήρα και οι δράστες τους απειλούνται με ποινή φυλάκισης έως ένα έτος ή χρηματική ποινή. Για την ώρα δεν υπάρχει σχετική εθνική νομολογία η οποία να καθορίζει την περιπτωσιολογία του Cyber stalking.

Δυστυχώς το Cyber Stalking αποτελεί ακόμη ένα πεδίο εκδήλωσης συμπεριφορών που συνδέονται με τις έμφυλες διακρίσεις και τον σεξισμό.

 

Πηγές:

https://www.reader.gr/diethni/355379/poy-mia-stis-treis-gynaikes-thyma-sexoyalikis-i-somatikis-bias

https://www.skai.gr/news/opinions/seksoualiki-kakopoiisi-i-psyxiki-pali-ton-thymaton

https://www.ladylike.gr/women-today/diadiktiaki-sexoualiki-parenoxlisi-cyber-stalking-ti-einai-pos-entopizontai-kai-pos-antimetopizontai/